Dmitry Masleev

Dmitry Masleev
Dmitry Masleev (b. 1988), pianist – First Prize (XV International Tchaikovsky Competition, 2015)

Thursday, November 14, 2013

Manuel de Falla (23 Νοεμβρίου 1876 - 14 Νοεμβρίου 1946)

Manuel de Falla

Φάλια, Μανουέλ ντε- (Manuel de Falla, Κάδιξ, Ισπανία 1876 - Άλτα Γκράσια, Κόρδοβα, Αργεντινή 1946). Ισπανός μουσικοσυνθέτης και πιανίστας. Στα νεανικά του χρόνια αποδείχτηκε εργατικότατος σπουδαστής της μουσικής, σε μια εποχή κατά την οποία η ισπανική μουσική παιδεία έτεινε να προσλάβει έναν γνησιότερο εθνικό χαρακτήρα, μακριά από τη ρητορική της ζωγραφικής ηθογραφίας. 
Στην αρχή μελέτησε πιάνο με τη μητέρα του και συνέχισε τις πιανιστικές σπουδές του (μελετώντας παράλληλα αρμονία και αντίστιξη) έως τα είκοσι χρόνια του, πρώτα στη γενέτειρά του και έπειτα στη Μαδρίτη, με δάσκαλο τον Φελίπε Πεντρέλι, ο οποίος θεωρείται πρωτεργάτης της εθνικής ισπανικής μουσικής και ιδρυτής της σύγχρονης ισπανικής μουσικολογίας.

Ο νεωτερισμός του Φάλια, στη μουσική παραγωγή του οποίου το λαϊκό στοιχείο απέκτησε βαθύτατα πνευματική αξία, εκδηλώθηκε γρήγορα με το δίπρακτο μελόδραμα Η σύντομη ζωή, που βραβεύτηκε σε εθνικό διαγωνισμό το 1905. Το έργο αυτό παίχτηκε στη Νίκαια μόλις το 1913 και αργότερα στη Μαδρίτη, όπου ο Φάλια είχε εγκατασταθεί κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, έπειτα από μακρά παραμονή και γόνιμη εργασία στο Παρίσι. Εκεί συνδέθηκε με τον Ντεμπυσσύ και τον Ραβέλ, στους οποίους ο Φάλια οφείλει την κατοπινή εκλέπτυνση της ευαισθησίας του, και εξελίχτηκε σε έναν από τους σημαντικότερους μουσικούς της εποχής του, όπως μαρτυρούν οι λαμπρές παρτιτούρες των περίφημων και δημοφιλέστατων μπαλέτων του, Ο μάγος έρωτας (παρουσιάστηκε στη Μαδρίτη το 1915) και Το τρίκοχο καπέλο (παρουσιάστηκε στο Λονδίνο το 1919).

Στα έργα αυτά επιτυγχάνεται με θαυμάσια ενότητα ύφους η αφομοίωση της λαϊκής παράδοσης μέσα στο κλίμα μιας έντεχνης μουσικής, λεπτότατης και διαποτισμένης με γνήσιο τοπικό χρώμα, η οποία πάλλεται όλο νεύρο μέσα στον ρυθμικό και ηχοχρωματικό πλούτο της. Μια εμπρεσιονιστική διάθεση, αντίθετα, εκφράζεται στο έργο για πιάνο και ορχήστρα Νύχτες στους κήπους της Ισπανίας (1915)· μια νέα και πρωτότυπη έκφραση της ισπανικής σχολής εμφανίζεται ωστόσο στο μουσικό θέαμα για μαριονέτες Το κουκλοθέατρο του μάστρο-Πέτρου, εμπνευσμένο από ένα επεισόδιο του έργου Δον Κιχώτης του Θερβάντες, το οποίο παίχτηκε στη Σεβίλη το 1923. Η μεγαλοφυής παρτιτούρα ήταν επίσης καρπός των σχέσεων φιλίας και συνεργασίας με τον νεαρό τότε ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο οποίος ήταν ευαίσθητος στη μουσική και μουσικός και ο ίδιος.


Στη συνέχεια ο Φάλια δούλεψε επιμελέστερα το ηχητικό σμάλτο της μουσικής του, με κάποια τάση προς τον αρχαϊκό ασκητισμό (όπως στο Κοντσέρτο για τσέμπαλο και μικρή ορχήστρα, 1926) ή προς μυθολογικά θέματα, όπως στη σκηνική καντάτα του έργου Ατλαντίδα, το οποίο άρχισε να συνθέτει το 1919, όταν εγκαταστάθηκε στη Γρανάδα, χωρίς όμως να μπορέσει να το ολοκληρώσει (το ολοκλήρωσε, μετά τον θάνατο του Φάλια, ο μαθητής του, Ερνέστο Χάλφτερ).

Οι δημιουργικότερες στιγμές της καλλιτεχνικής σταδιοδρομίας του συμπληρώνονται με τα έργα Αφιερώματα (τέσσερις ξεχωριστές συνθέσεις αφιερωμένες σε τέσσερις σπουδαίους μουσουργούς), Ψυχή για φωνή, φλάουτο, άρπα και τρίο εγχόρδων και Εφτά λαϊκά ισπανικά τραγούδια. Ο Φάλια αυτοεξορίστηκε στην Αργεντινή το 1939, έπειτα από την επικράτηση του φασισμού στην πατρίδα του, και παρέμεινε εκεί έως τον θάνατό του.

Πηγή: ΔΟΜΗ

No comments:

Post a Comment