Christian Thielemann

Christian Thielemann

Tuesday, May 26, 2015

Giuseppe Verdi: La Traviata – Anna Netrebko, Rolando Villazón, Thomas Hampson – Carlo Rizzi, Willy Decker (Salzburg Festival 2005)

Την άνοιξη του 1852, ο Τζουζέπε Βέρντι, μαζί με την τραγουδίστρια Τζουζεπίνα Στρεπόνι, παρακολούθησε το έργο του υιού Αλέξανδρου Δουμά «Η κυρία με τις καμέλιες» στο Θέατρο Βοντεβίλ του Παρισιού. Το θέμα του δράματος τον άγγιξε και προσωπικά, γιατί με την Τζουζεπίνα συζούσαν από το 1847 χωρίς να είναι παντρεμένοι. Το ίδιο βράδυ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει αυτό το υλικό για μιαν όπερα. Στο παρελθόν βέβαια είχε πει, με αφορμή το έργο «Μαριόν Ντελόρμ» του Βίκτορα Ουγκώ, ότι δεν επιθυμούσε να ερμηνεύονται ρόλοι ιερόδουλων στη σκηνή, αλλά τώρα ήταν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος: «Θέλω καινούργια, ωραία, μεγάλα, εναλλακτικά, τολμηρά θέματα. Τολμηρά μέχρι το έπακρο, καινούργια στη μορφή». Και ακριβώς αυτό του πρόσφερε το δράμα του υιού Δουμά.

Ένα ανθρώπινο δράμα εκτυλίσσεται με φόντο τη σύγκρουση ανάμεσα στην αστική τάξη και τον κόσμο του περιθωρίου, ένα άκρως επίκαιρο θέμα την εποχή εκείνη. Η κριτική παρουσίαση της διπλής ηθικής της αστικής τάξης, η οποία εξετάζεται σε αυτό το κοινωνικό δράμα, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Για το λόγο αυτό, η διεύθυνση του Θεάτρου, προκειμένου να αποφορτίσει το κλίμα, επέμεινε στη μεταφορά της πλοκής στο παρελθόν «...γύρω στο 1700...», όπως αναφερόταν στο πρόγραμμα της πρεμιέρας.

Η όπερα «Λα Τραβιάτα» παρουσιάστηκε στις 6 Μαρτίου 1853 στο Θέατρο La Fenice, στη Βενετία. Το λιμπρέτο του Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε βασίστηκε στο θεατρικό έργο «Η κυρία με τις καμέλιες» του υιού Αλέξανδρου Δουμά. Η πρεμιέρα ήταν μια παταγώδης αποτυχία, γεγονός που οφειλόταν κατά ένα μέρος στην κοινωνική προσέγγιση του θέματος τη συγκεκριμένη εποχή και ταυτόχρονα στους ερμηνευτές, από τους οποίους μερικοί ήταν εντελώς ακατάλληλοι για τους ρόλους τους. Με τη μουσική του ο Βέρντι δεν περιγράφει μόνο έντονα συναισθήματα, αλλά αιχμαλωτίζει και τον αέρα του Παρισιού του 19ου αιώνα. Μέσα από τους χορούς και τα τραγούδια καθώς και μέσω της ξέγνοιαστης ατμόσφαιρας του καρναβαλιού, παρουσιάζει την κοινωνική πραγματικότητα στην οποία κινούνται η Βιολέτα και ο κύκλος της. Περιγράφει με ρεαλιστικό τρόπο όχι μόνο τις κυρίες της τάξης των ευγενών, αλλά και τους κυρίους που τις συντηρούν. Σε τέτοιες σχέσεις δεν επενδύονται συναισθήματα, γι' αυτό και ο έρωτας της Βιολέτας και του Αλφρέντο μοιάζει αρχικά τόσο παράταιρος. Συνολικά, το έργο του Βέρντι, χωρισμένο σε δέκα μέρη, μοιάζει πιο συγκροτημένο από το πρωτότυπο του υιού Δουμά. Είναι πειστικό τόσο σε επίπεδο εξέλιξης της πλοκής, όσο και σε ανάλυση του ψυχολογικού προφίλ των πρωταγωνιστών.

Το ρόλο της Βιολέτας τον έχουν ενσαρκώσει οι σημαντικότερες υψίφωνοι. Στην πρεμιέρα το ρόλο ερμήνευσε η Φάνι Σαλβίνι-Ντονατέλι. Μια από τις πιο μεγαλειώδεις παραστάσεις ήταν αυτή του 1895 στο Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου: η ντίβα Αντζελίνι Πάτι δεν ερμήνευσε μόνο μαγευτικά, αλλά εντυπωσίασε και με την παρουσία της, καθώς φορούσε ένα κουστούμι το οποίο φημολογείται ότι ήταν κεντημένο με διαμάντια αξίας 200.000 λιρών. Με το ρόλο αυτό συνδέθηκαν επίσης μεγάλα ονόματα του 20ού αιώνα, όπως η Μαρία Κάλλας, η Ρενάτα Σκότο, η Ιλεάνα Κοτρούμπας, η Άντζελα Γκεοργκίου, η Μυρτώ Παπαθανασίου, αλλά και η Άννα Νετρέμπκο, στις αρχές του 21ου αιώνα, στην Όπερα της Βαυαρίας.

Με αγγλικούς και ρωσικούς υπότιτλους – With English and Russian subtitles



Giuseppe Verdi (1813-1901)

La Traviata (1853)

Opera in Three Acts / Όπερα σε Τρεις Πράξεις

Libretto by Francesco Maria Piave, based on "La dame aux Camélias" (1852), a play adapted from the novel by Alexandre Dumas, fils.

Violetta Valéry..........Anna Netrebko, soprano
Alfredo Germont..........Rolando Villazón, tenor
Giorgio Germont..........Thomas Hampson, baritone
Flora Belvoix..........Helene Schneiderman, mezzo-soprano
Annina..........Diane Pilcher, mezzo-soprano
Gastone..........Salvatore Cordella, tenor
Baron Douphol..........Paul Gay, bass-baritone
Marquis d'Obigny..........Herman Wallén, baritone
Dr. Grenvil..........Luigi Roni, bass

Konzertvereinigung Wiener Staatsopernchor
Wiener Philharmoniker
Μουσική διεύθυνση – Conductor: Carlo Rizzi

Σκηνοθεσία – Director: Willy Decker
Σκηνοθεσία βίντεο – Video direction: Brian Large
Μοντάζ – Film Editing: Gernot Arendt

Παραγωγή, σκηνικά – Production Design: Wolfgang Gussmann
Κοστούμια – Costume Design: Wolfgang Gussmann, Susana Mendoza

Salzburg Festival 2005

(HD 720p)

Πηγή για την εισαγωγή: musical-pages.blogspot.gr














Πασίγνωστες άριες και ντουέτα ντύνουν μία από τις πιο αγαπητές ιστορίες μεγάλου έρωτα, ματαιωμένου από τις κοινωνικές συμβάσεις. Η όπερα «Λα Τραβιάτα» περιγράφει τον έρωτα μιας εταίρας με γόνο καλής οικογένειας του Παρισιού. Η σχέση προκαλεί την αντίδραση της οικογένειας του νέου, το ζευγάρι χωρίζει και ξανασυναντιέται λίγο πριν το θάνατο της κοπέλας. Πρόκειται αδιαμφισβήτητα για ένα από τα αριστουργήματα του παγκόσμιου ρεπερτορίου της όπερας.

Η πρεμιέρα της «Τραβιάτα», το 1853 στο Θέατρο La Fenice της Βενετίας αναφέρεται συνήθως ως μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στην Ιστορία της Όπερας. «Η Τραβιάτα ήταν ένα φιάσκο, μην ψάχνεις να βρεις δικαιολογία, απλώς έτσι είναι», έγραφε την επομένη κιόλας, στις 7 Μαρτίου 1853 ο Βέρντι στον εκδότη του, Τίτο Ρικόρντι. Ενάμιση αιώνα αργότερα, το αριστούργημα του Βέρντι αναγνωρίζεται ως ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του ρεπερτορίου με εκατοντάδες παραστάσεις κάθε χρόνο στις όπερες όλου του κόσμου και με χιλιάδες θεατών να τις παρακολουθούν εκστατικά.

Στην «Τραβιάτα» ο Βέρντι επιτυγχάνει ένα λεπτομερές ψυχογράφημα της ηρωίδας του. Ανάλογα με τις μεταπτώσεις στην ψυχολογία της, ο Βέρντι συνθέτει για τη φωνή με διαφορετικό τρόπο στην κάθε πράξη. Στην Α' Πράξη η ηδονική ελευθεριότητα και το λαμπερό πλην παρακμιακό Παρίσι περιγράφονται με μουσική που απαιτεί δεξιοτεχνικές ικανότητες της υψιφώνου που ερμηνεύει τον ρόλο του τίτλου. Στη Β' Πράξη η γαλήνη της ζωής στη φύση και τα βαθιά συναισθήματα της ηρωίδας αποδίδονται με τη θερμή φωνή της λυρικής σοπράνο, ενώ η τραγική κατάληξη του ματαιωμένου έρωτα αναδεικνύεται με τις σκούρες αποχρώσεις της φωνής που εκφράζουν τον πόνο και την απόγνωση.

Κάθε σημείο της μουσικής της «Τραβιάτα» συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη της δράσης και την τραγική κατάληξη. Η δημοφιλέστατη εισαγωγή λειτουργεί σαν χρονικά ανεστραμμένη αναδρομή: ξεκινά σκοτεινά με το θέμα της Βιολέτας λίγες ώρες πριν το θάνατό της και σταδιακά φωτίζεται, καθώς η μουσική «θυμάται» τον άτυχο έρωτα. Γίνεται όλο και πιο φωτεινή και καταλήγει στην αρχή της ιστορίας, στις πρώτες ανέμελες μέρες καθώς η αυλαία σηκώνεται στη λαμπερή δεξίωση από την οποία ξεκίνησαν όλα. Τα χορωδιακά μέρη συνεισφέρουν εξίσου στη δημιουργία δραματικής έντασης: το χορωδιακό των ταυρομάχων προαναγγέλλει έμμεσα την εξεύρεση ενός θύματος, ενώ το αντίστοιχο καρναβαλικό δηλώνει την αμφισημία της κατάστασης υπογραμμίζοντας αφενός την τραγικότητα της στιγμής, αλλά και την υποκρισία της κοινωνίας απέναντι στην «παραστρατημένη».















Ο Τζουζέππε Βέρντι, ο διασημότερος συνθέτης του ιταλικού Ρομαντισμού, γεννήθηκε στη Ρονκόλα της τότε Γαλλικής Αυτοκρατορίας, ένα χωριό κοντά στο Μπουσέτο της Ιταλίας, και πέθανε στο Μιλάνο το 1901. Σπούδασε μουσική στο επαρχιακό Μπουσέτο και στη συνέχεια στο Μιλάνο. Τα πρώτα του έργα γράφηκαν μέσα στο επαναστατικό κλίμα της εποχής, απηχώντας ιδεολογικά τον αγώνα για την απελευθέρωση των ιταλικών κρατιδίων από τους Αυστριακούς και την ενοποίησή τους σε κυρίαρχη χώρα. Η ενασχόληση του Βέρντι με την πολιτική τον ανέδειξε σε εθνικό σύμβολο. Ως ακροστιχίδα το σύνθημα "Viva Verdi" σήμαινε «Ζήτω ο Βίκτωρ Εμμανουήλ βασιλιάς της Ιταλίας» (Viva Vittorio Emanuele Re D' Italia). Το 1861 ο συνθέτης εξελέγη μέλος του πρώτου ιταλικού κοινοβουλίου. Διασημότερες όπερές του είναι οι «Ναμπούκο» (1842), «Μάκμπεθ» (1847/ 1865), «Ριγκολέττο» (1851), «Τροβατόρε» (1853), «Τραβιάτα» (1853), «Η δύναμη του πεπρωμένου» (1862), «Αΐντα» (1871), «Οθέλος» (1887) και «Φάλσταφ» (1893).

Με τη μουσική του ο Βέρντι εξέφρασε σε αισθητικό επίπεδο το πνεύμα του ώριμου Ρομαντισμού και σε πολιτικό επίπεδο την επιθυμία των συμπατριωτών του να δουν την Ιταλία ελεύθερη και ενωμένη. Αγαπήθηκε από το πλατύ κοινό και απέκτησε εξαρχής δημοτικότητα που παραμένει αμείωτη μέχρι σήμερα. Στις ιστορικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες του 19ου αιώνα, ο Βέρντι υπήρξε ο συνθέτης που έζησε εκείνη τη μοναδική στιγμή στην Ιστορία της μουσικής, κατά την οποία η υψηλή τέχνη έγινε ταυτόχρονα και λαϊκή.

Το ποιητικό κείμενο της τρίπρακτης όπερας «Λα Τραβιάτα» υπογράφει ο Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε (1810-1876). Βασίζεται στο θεατρικό έργο «Η κυρία με τις καμέλιες» (1852), του Αλέξανδρου Δουμά υιού (1824-1895) και αφορά την ιστορία της Μαρί Ντυπλεσί (Marie Duplessis, 1824-1847), διάσημης «εταίρας» της παρισινής κοινωνίας, με την οποία σχετιζόταν ο ίδιος ο Γάλλος συγγραφέας. Ως μυθιστόρημα το έργο δημοσιεύτηκε το 1848, μόλις ένα χρόνο μετά το θάνατο της 23χρονης Ντυπλεσί από φυματίωση. Στο Παρίσι, πιθανώς τον Φεβρουάριο του 1852, ο Βέρντι παρακολούθησε τη θεατρική εκδοχή, επίσης του Δουμά υιού. Συνεπαρμένος, αποφάσισε για πρώτη φορά να απευθυνθεί στο κοινό μέσα από ένα θέμα σύγχρονο, στοχεύοντας σε ένα είδος κοινωνικής κριτικής. Η παγκόσμια πρώτη παρουσίαση της όπερας πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαρτίου 1853 στο περίφημο Θέατρο La Fenice της Βενετίας. Στη συνέχεια ο Βέρντι επεξεργάστηκε αρκετά μέρη κυρίως της Β' Πράξης και παρουσίασε εκ νέου το έργο του στις 6 Μαΐου 1854, και πάλι στη Βενετία, στο Θέατρο San Benedetto.















Α' Πράξη

Στην κατοικία της Βιολέτας Βαλερύ στο Παρίσι, Αύγουστος, περ. 1850.

Κατά τη διάρκεια δεξίωσης, ο Γκαστόνε, υποκόμης του Λετοριέρ, συστήνει στη Βιολέτα – νεαρή γυναίκα ελευθέριων ηθών, γνωστή στην παρισινή υψηλή κοινωνία – άλλον ένα θαυμαστή της: τον Αλφρέντο Ζερμόν. Έπειτα από πρόποση του ίδιου νεαρού, οι καλεσμένοι περνούν στην αίθουσα χορού. Η Βιολέτα, με εμφανή συμπτώματα φυματίωσης, μένει πίσω. Της παραστέκεται ο Αλφρέντο, ο οποίος της εξομολογείται τον μεγάλο του έρωτα. Όταν όλοι αποχωρούν, η Βιολέτα αναρωτιέται αν αυτός ο νέος με τα αγνά αισθήματα θα μπορούσε να τη λυτρώσει από τον τρόπο ζωής της.














Β' Πράξη

1η Σκηνή – Εξοχική κατοικία στα περίχωρα του Παρισιού, Ιανουάριος, περ. 1851.

Η Βιολέτα και ο Αλφρέντο συζούν κιόλας τρεις μήνες. Όταν εκείνος μαθαίνει ότι η αγαπημένη του πουλάει τα υπάρχοντά της για να τους συντηρεί, αποφασίζει να επιστρέψει στο Παρίσι προκειμένου να τακτοποιήσει τις υποθέσεις του. Κατά την απουσία του, ο πατέρας Ζερμόν επισκέπτεται κρυφά τη Βιολέτα. Της ζητά να εγκαταλείψει τον Αλφρέντο. Υποστηρίζει ότι η σχέση του γιου του με μία «εταίρα» απειλεί το μέλλον της κόρης του, η οποία και ετοιμάζεται να παντρευτεί. Συντετριμμένη, η Βιολέτα πείθεται να θυσιάσει τον έρωτά της. Όταν ο επιστρέφει Αλφρέντο, τον αποχαιρετά προφασιζόμενη πως φεύγει για λίγο. Αργότερα με ένα γράμμα τον πληροφορεί ότι τον εγκαταλείπει. Ο Ζερμόν προσπαθεί να καθησυχάσει τον γιο του, ωστόσο εκείνος, μη γνωρίζοντας την αλήθεια, ορκίζεται εκδίκηση.















2η Σκηνή – Στο μέγαρο της Φλόρας Μπερβουά στο Παρίσι.

Οι καλεσμένοι διασκεδάζουν. Καταφτάνει ο Αλφρέντο και κατόπιν η Βιολέτα συνοδευόμενη από έναν παλαιότερο θαυμαστή της, τον βαρόνο Ντουφόλ. Ο Αλφρέντο παίζει χαρτιά και κερδίζει μεγάλα ποσά. Ενώ οι καλεσμένοι έχουν αποσυρθεί για το δείπνο, ο Αλφρέντο και η Βιολέτα συνομιλούν μόνοι. Εκείνη φοβάται για τη ζωή του και τον παρακαλεί να φύγει. Για να τον πείσει, του λέει πως αγαπά τον βαρόνο. Ακούγοντας τα λόγια αυτά, οργισμένος, ο Αλφρέντο την προσβάλει μπροστά στους καλεσμένους. Πετά με περιφρόνηση στα πόδια της τα χρήματα που κέρδισε στα χαρτιά, λέγοντας πως την αποπληρώνει για τις υπηρεσίες που του παρείχε στο παρελθόν. Ο πατέρας του τον επιτιμά για την ανάρμοστη συμπεριφορά του, ενώ ο Ντουφόλ ρίχνει το γάντι στον νεαρό.















Γ' Πράξη

Στο υπνοδωμάτιο της Βιολέτας, Φεβρουάριος.

Στη φθισική Βιολέτα απομένουν μονάχα λίγες ώρες ζωής. Διαβάζει ξανά ένα γράμμα του πατέρα Ζερμόν: Την ενημερώνει ότι ο γιος του κατέφυγε στο εξωτερικό, αφού τραυμάτισε τον βαρόνο κατά τη μονομαχία, αλλά θα επιστρέψει πολύ σύντομα στο πλευρό της, προκειμένου να ζητήσει συγγνώμη, καθώς γνωρίζει πλέον για την αυτοθυσία της. Απ' έξω ακούγονται οι χαρούμενες φωνές των καρναβαλιστών. Ο Αλφρέντο εμφανίζεται εγκαίρως, και οι δύο νέοι ξανασμίγουν πανευτυχείς. Ονειρεύονται να φύγουν μαζί από το Παρίσι. Μόλις όμως η Βιολέτα σηκώνεται για να ντυθεί, καταρρέει. Ο γιατρός σπεύδει κοντά της, αλλά είναι πια πολύ αργά. Καταφτάνει επίσης ο Ζερμόν, εκλιπαρώντας τη για συγχώρεση. Η Βιολέτα δίνει στον Αλφρέντο ένα μενταγιόν με το αναμνηστικό της πορτρέτο, με την ευχή να παντρευτεί μια σύντροφο αντάξιά του. Κατόπιν ξεψυχά στην αγκαλιά του αγαπημένου της.

Πηγή: Πρόγραμμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, 2015






































Δείτε επίσης – Watch also

Anna Netrebko & Rolando Villazón: Paris Concert 2007 – National Orchestra of Belgium, Emmanuel Villaume

Pyotr Ilyich Tchaikovsky: Iolanta – Anna Netrebko, Sergei Skorokhodov, Valery Gergiev, Mariinsky Theater 28/9/2009

Anna Netrebko & Dmitri Hvorostovsky: Live from Red Square, Moscow – Part 1/2 (HD 1080p)

Anna Netrebko & Dmitri Hvorostovsky: Live from Red Square, Moscow – Part 2/2 (HD 1080p)

&

Giacomo Puccini: Madama Butterfly – Kristine Opolais, Roberto Alagna, Maria Zifchak, Dwayne Croft – Karel Mark Chichon, Anthony Minghella (MET 2016 – Download the opera)

Giuseppe Verdi: La Traviata – Marlis Petersen, Giuseppe Varano, James Rutherford – Tecwyn Evans, Peter Konwitschny (Oper Graz 2011, HD 1080p)

Alban Berg: Lulu – Marlis Petersen, Kirill Petrenko, Dmitri Tcherniakov – Bavarian State Opera 2015 (Download the opera)

Georges Bizet: Carmen – Elena Maximova, Giancarlo Monsalve, Michael Bachtadze, Johanna Parisi – Myron Michailidis, Enrico Castiglione (Taormina Festival 2015, HD 1080p)

Giacomo Puccini: Turandot – Mlada Khudoley, Riccardo Massi, Guanqun Yu, Michael Ryssov – Wiener Symphoniker, Paolo Carignani – Marco Arturo Marelli (Bregenz Festival 2015 – Download the opera)

Engelbert Humperdinck: Hänsel und Gretel – Brigitte Fassbaender, Edita Gruberova, Helga Dernesch, Hermann Prey, Sena Jurinac – Wiener Philharmoniker, Georg Solti (HD 1080p)


Christoph Willibald Gluck: Orfeo ed Euridice – A film by Ondřej Havelka – Bejun Mehta, Eva Liebau, Regula Mühlemann – Václav Luks


Giuseppe Verdi: La Traviata – Anna Netrebko, Rolando Villazón, Thomas Hampson – Carlo Rizzi, Willy Decker (Salzburg Festival 2005)


Antonio Vivaldi: Ercole su'l Termodonte – Zachary Stains, Mary-Ellen Nesi, Alan Curtis, John Pascoe (Spoleto Festival 2006)

Giacomo Puccini: Tosca, Act II – Maria Callas, Renato Cioni, Tito Gobbi, Georges Prêtre, Franco Zeffirelli

Dmitri Shostakovich: Katerina Izmailova (Lady Macbeth of Mtsensk), 1966 – A film by Mikhail Shapiro – Galina Vishnevskaya, Konstantin Simeonov

No comments:

Post a Comment