Christian Thielemann

Christian Thielemann

Sunday, April 24, 2016

Johann Sebastian Bach: St Matthew Passion, BWV 244 – Concentus Musicus Wien, Nikolaus Harnoncourt (1971, Audio video)

In Memoriam Nikolaus Harnoncourt (06/12/1929 - 05/03/2016)

Nikolaus Harnoncourt, 1970



















Μία από τις παλαιότερες (αν όχι η παλαιότερη) ηχογράφηση του έργου «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, με όργανα εποχής και με ιστορικά τεκμηριωμένες πρακτικές ερμηνείας. Ο Νικολάους Αρνονκούρ, πρωτοπόρος στον τομέα αυτό, μας δίνει εδώ μιαν εκτέλεση που για τα δεδομένα της εποχής της (1970) μπορεί να θεωρηθεί μουσικό και επιστημονικό επίτευγμα.

Το κύριο χαρακτηριστικό της ηχογράφησης αυτής είναι ότι όλες οι «γυναικείες» φωνές στη χορωδία και στα σόλι αποδίδονται από νεαρά αγόρια κατά την αυθεντική παράδοση της εποχής του Μπαχ. Το άκουσμα της παιδικής-ανδρικής χορωδίας είναι πολύ χαρακτηριστικό και ίσως κάποτε λιγάκι φάλτσο. Σίγουρα, πάντως, δεν ενοχλεί την ακρόαση. Αντιθέτως, θεωρούμε ότι είναι απαραίτητο για τη σωστή αυθεντική απόδοση του έργου. Οι παιδικές φωνές είχαν ιδιαίτερη σημασία άλλωστε και ως συμβολισμός στην παλαιά μουσική. Οι νεαροί σολίστες της παιδικής χορωδίας της Βιένης, που ερμηνεύουν τις άριες για σοπράνο και άλτο, δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τους ενήλικες συναδέλφους τους. Η αγνότητα της ερμηνείας τους και η εξαιρετική στυλιστική καθοδήγηση του Αρνονκούρ καθιστούν τους μικρούς τραγουδιστές σίγουρα το μεγαλύτερο ατού της ηχογράφησης.

Η ορχήστρα αποτελείται από μουσικούς της πρώτης γενιάς εκτελεστών οργάνων εποχής. Όπως πάντα, ο Αρνονκούρ κάνει εξαιρετική δουλειά με την ορχήστρα. Παρ' όλα αυτά, στις μέρες μας οι μπαρόκ ορχήστρες είναι  ικανές να κάνουν περισσότερα και πιο «φίνα» πράγματα – ειδικά τα πνευστά.

Στυλιστικά, η ηχογράφηση αυτή αποτελεί σταθμό και για την εποχή της ήταν πρωτοποριακή. Αλλά ακόμη και σήμερα, πολύ λίγα πράγματα θα μπορούσαν να τεθούν υπό αμφισβήτηση στην εκτέλεση αυτή. Επιπλέον, η ατμόσφαιρα την οποία δημιουργεί ο Αρνονκούρ είναι εκπληκτική.

Πηγή: Γεράσιμος Ανδρέας Χοϊδάς (Καθηγητής μουσικής, θεωρητικός με εξειδίκευση στον 17ο και 18ο αιώνα. Μάρτιος 2004)



Τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, είναι αναμφισβήτητα ένα από τα σπουδαιότερα και μεγαλοπρεπέστερα έργα της δυτικής ευρωπαϊκής μουσικής. Ο ακριβής τίτλος του έργου είναι "Passio D. N. J. C. secundum Matthaeum". Το κείμενο είναι γραμμένο σε γερμανική γλώσσα και περιέχει τα κείμενα από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, που αφορούν στο Θείο Πάθος (κεφάλαια 26 και 27), χορικά (choral) της προτεσταντικής εκκλησίας (ορισμένα από τα οποία χρονολογούνται ήδη από τον 16ο αι.), καθώς και ποιητικά κείμενα του Christian Friedrich Henrichi, επονομαζόμενου Piccander. Το έργο γράφτηκε στη Λειψία όταν ο Μπαχ ζούσε και εργαζόταν εκεί έχοντας τη θέση του κάντορα στην εκκλησία του Αγίου Θωμά. Η πρώτη γραφή του έργου χρονολογείται από το 1727, υπάρχουν όμως αλλαγές και βελτιώσεις που έγιναν τα έτη 1736, 1739 και 1745. Αρκετοί από τους μελετητές του έργου του Μπαχ διατυπώνουν την άποψη ότι τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» και η «Λειτουργία σε Σι ελάσσονα» αποτελούν τα κορυφαία έργα του συνθέτη.

Η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε τη Μεγάλη Παρασκευή, 11 Απριλίου του 1727, στην εκκλησία του Αγίου Θωμά στη Λειψία. Θεωρείται πολύ πιθανόν το έργο να παρουσιάστηκε ξανά ενόσω ζούσε ο συνθέτης. Μετά το θάνατό του, όμως, λησμονήθηκε από κοινό και μουσικούς, μέχρι την αναβίωσή του έναν αιώνα αργότερα από τον μόλις 21 ετών Φέλιξ Μέντελσον-Μπαρτόλντυ. Ο Μέντελσον ανακάλυψε το χειρόγραφο του έργου σε βιβλιοθήκη του Βερολίνου και το παρουσίασε με τη Χορωδία και την Ορχήστρα της Singakademie, στις 11 Μαρτίου του 1829. Η επιτυχία ήταν τεράστια και σηματοδότησε την αναβίωση και αναγνώριση του έργου του Μπαχ.

Τα «Κατά Ματθαίον Πάθη» του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, ερμηνεύουν το σύνολο παλαιάς μουσικής Concentuns Musicus Wien, μέλη της Χορωδίας Αγοριών του καθεδρικού ναού του Ρέγκενσμπουργκ, μέλη της Χορωδίας του King's College του Κέιμπριτζ και σολίστες της Χορωδίας Αγοριών της Βιένης. Συμπράττουν οι Άγγλοι κόντρα-τενόροι Paul Esswood, Tom Sutcliffe και James Bowman, ο Αυστριακός τενόρος Kurt Equiluz, ο Άγγλος τενόρος Nigel Rogers, ο Γερμανός μπάσος Karl Ridderbusch, ο Ολλανδός μπασοβαρύτονος Max van Egmond και ο Γερμανός μπασοβαρύονος Michael Schopper. Τις χορωδίες διευθύνει ο Βρετανός και σπουδαιότερος διευθυντής χορωδίας της γενιάς του, David Willcocks (1919-2015). Η μουσική διεύθυνση είναι του Νικολάους Αρνονκούρ. Η ηχογράφηση έγινε το 1970 και κυκλοφόρησε σε δίσκους βινυλίου το 1971 από τη γερμανική δισκογραφική εταιρεία Teldec.



The St Matthew Passion is one of hundreds of sacred pieces Bach wrote during his long tenure as director of church music and cantor of the school at Thomaskirche. The story for the work was taken mostly from the Gospel According to Matthew, but the actual verses that Bach set to music were provided by several contemporary poets. His principal contributor was Christian Friedrich Henrici, a poet who wrote under the name of Picander and also supplied the text for Bach's secular Peasant Cantata (1742).

The St Matthew Passion is divided into two parts, and its performance takes somewhat less than three hours. The first part concerns Jesus Christ's betrayal, the Last Supper, and his prayers and arrest in Gethsemane. The second part presents the rest of the biblical story, including the Crucifixion, death, and burial of Christ. Throughout the work, there is more music for the four soloists – soprano, alto, tenor, and bass – than for the chorus. Often the chorus is called upon to present Bach's new settings of existing chorales. Most prominent of those is the chorus "O Haupt voll Blut und Wunden" ("O Sacred Head Now Wounded"), which stands as 54th of the 68 sections.

The soloist's parts are less solos than duets – not with each other but rather with performers drawn from the orchestra. The alto air "Buss und Reu" ("Guilt and Pain"; section 6) opens with a gently flowing flute line, and, even after the alto joins in, the flute remains prominent. That same effect happens in several other airs, sometimes with the singers receiving woodwind partners and sometimes viola da gamba and always further support from continuo parts. The soprano air "Ich will dir mein Herze schenken" ("I Will Thee My Heart Now Offer"; section 13) is distinct not only in that it matches the soprano with two oboes, rather than just one, but also in that it is the only genuinely cheerful section in the entire work.

The St Matthew Passion was performed several times during the composer's life, and a copy of its original manuscript exists in Bach's own handwriting. However, at his death in 1750, the St Matthew Passion, along with most Bach compositions, was forgotten. Nearly eight decades later the 20-year-old Felix Mendelssohn reintroduced the work when he conducted a 400-member chorus and a full orchestra in a 19th-century premiere at the Berlin Sing-Akadamie on March 11, 1829.

Source: Betsy Schwarm (britannica.com)



Johann Sebastian Bach (1685-1750)

♪ St Matthew Passion / Matthäus-Passion, BWV 244 (1727)

Part 1 [00:00:00]*
Part 2 [01:16:15]

Solisten der Wiener Sängerknaben (soprano 1 & 2: Ancillae, Uxor Pilati)

Paul Esswood, countertenor
Tom Sutcliffe, countertenor
James Bowman, countertenor (Testis)
Kurt Equiluz, tenor (Evangelista)
Nigel Rogers, tenor (Testis)
Karl Ridderbusch, bass (Jesus)
Max van Egmond, bass (Judas, Petrus, Pontifex, Pilatus)
Michael Schopper, bass

Knabenstimmen des Regensburger Domchors
Mannerstimmen des King's College Choir, Cambridge
David Willcocks, choirmaster

Concentus Musicus Wien
Nikolaus Harnoncourt, conductor

Teldec 1971

(HD 1080p – Audio video)

* Χρόνος έναρξης του κάθε μέρους / Start time of each part















Δείτε επίσης – See also

Nikolaus Harnoncourt – Part I | All the posts

&

Johann Sebastian Bach: St Matthew Passion, BWV 244 – Orquesta Sinfónica de Galicia, Ton Koopman (2015, HD 1080p)

Johann Sebastian Bach: St Matthew Passion, BWV 244 – Cappella Breda Boys, Amsterdam Baroque Orchestra & Choir, Ton Koopman (HD 1080p)

No comments:

Post a Comment