Ilya Rashkovskiy

Ilya Rashkovskiy
Ilya Rashkovskiy (b. 1984), pianist

Monday, March 16, 2015

Václav Talich – 54th anniversary of his death

Václav Talich
(28 Μαΐου 1883 - 16 Μαρτίου 1961 • May 28, 1883 - March 16, 1961)

54η επέτειος από το θάνατό του – 54th anniversary of his death

















Ο Βάτσλαφ Τάλιχ υπήρξε ένας από τους κορυφαίους αρχιμουσικούς του 20ού αιώνα, αν και αρκετά υποτιμημένος. Χαρισματική προσωπικότητα, με απίστευτη ενέργεια και ακλόνητη αφοσίωση στη μουσική, ανέδειξε τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Τσεχίας ως ένα από τα κορυφαία μουσικά σύνολα του μεσοπολέμου.

Ο Βάτσλαφ Τάλιχ γεννήθηκε στο Κρόμεριτς της Μοραβίας στις 28 Μαΐου 1883. Η πατρίδα του, που σήμερα ανήκει στην Τσεχία, τότε ανήκε στην Αυστροουγγαρία. Γεννημένος σε μουσική οικογένεια, σπούδασε βιολί στο Ωδείο της Πράγας και σε ηλικία 20 ετών ανέλαβε εξάρχων (πρώτο βιολί) στη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου. Γρήγορα, όμως, γοητεύτηκε από τον Ούγγρο αρχιμουσικό της ορχήστρας Άρτουρ Νίκις (από τους σπουδαιότερους μαέστρους όλων των εποχών, 1855-1922) και αποφάσισε να ασχοληθεί με τη διεύθυνση ορχήστρας.

Σπούδασε διεύθυνση ορχήστρας με τον Άρτουρ Νίκις και θεωρητικά με τον συνθέτη Μαξ Ρέγκερ. Μετά την ανεξαρτησία της Τσεχοσλοβακίας διηύθυνε για πρώτη φορά, στις 30 Οκτωβρίου 1918, τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Τσεχίας (την οποία είχε ιδρύσει ο Αντονίν Ντβόρζακ το 1896) στο συμφωνικό ποίημα του Γιόζεφ Σουκ, "Zrani" («Τελειοποίηση»), ενώ από τον επόμενο χρόνο έγινε αρχιμουσικός της. Παρέμεινε στη θέση αυτή έως το 1941 και δημιούργησε μία ορχήστρα διεθνούς επιπέδου, από τις κορυφαίες του μεσοπολέμου. Το 1935 ανέλαβε υπεύθυνος όπερας στο Εθνικό Θέατρο της Τσεχίας και από τη θέση αυτή ανέδειξε τα έργα πολλών Τσέχων συνθετών, όπως του Λέος Γιάνατσεκ. Παράλληλα, από το 1926 διηύθυνε τη Σκωτική Ορχήστρα στη Γλασκώβη και στη συνέχεια την Ορχήστρα της Εταιρείας Κοντσέρτων της Στοκχόλμης.

Μετά τη γερμανική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, το 1938, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Τάλιχ παρέμεινε αρχιμουσικός στη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Τσεχίας έως το 1941 και επικεφαλής του Εθνικού Θεάτρου έως τον Μάιο του 1944, όταν απαλλάχθηκε των καθηκόντων του επειδή αρνήθηκε να δεχθεί τα συγχαρητήρια του κατοχικού διοικητή της Τσεχοσλοβακίας, έπειτα από μία παράσταση της όπερας «Φιντέλιο» του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν.

Μετά την απελευθέρωση της Τσεχοσλοβακίας από τον ναζιστικό ζυγό, ο Τάλιχ κατηγορήθηκε για συνεργασία με τον εχθρό, αν και δεν υπήρχε κανένα στοιχείο εις βάρος του. Τουναντίον, από έγγραφα που ήρθαν αργότερα στη δημοσιότητα αποκαλύφθηκε ότι οι Γερμανοί τον θεωρούσαν αναξιόπιστο και τον είχαν θέσει υπό παρακολούθηση. Προφανώς, οι συμπατριώτες του δεν του συγχώρεσαν τη στάση  που τήρησε κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, όταν προτίμησε να αφοσιωθεί στην τέχνη του και να κλείσει τα μάτια μπροστά στο δράμα που βίωνε ο τσεχοσλοβακικός λαός. Η στάση του αυτή θύμιζε αρκετά τη συμπεριφορά ενός άλλου συναδέλφου του εκείνης της εποχής, του Γερμανού αρχιμουσικού Βίλχελμ Φουρτβένγκλερ. Ο Τάλιχ φυλακίστηκε για δύο μήνες περίπου, προτού αφεθεί ελεύθερος ελλείψει στοιχείων.

Αμέσως μετά επανήλθε στα μουσικά δρώμενα, αναλαμβάνοντας και πάλι τη διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας, για να εκδιωχθεί το 1948, με την άνοδο των κομμουνιστών στην εξουσία και την ανάληψη του Υπουργείου Πολιτισμού από τον ορκισμένο εχθρό του, Ζντένεκ Νέγιεντλι, που ήταν ένας από τους γνωστότερους μουσικολόγους της χώρας. Ο Τάλιχ μετακόμισε από την Πράγα στην Μπρατισλάβα και ανέλαβε τη διεύθυνση της νεοσύστατης Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Σλοβακίας. Μετά την απομάκρυνση του Νέγιεντλι από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1950, ο Τάλιχ επανέκαμψε στην κεντρική μουσική σκηνή της Πράγας. Τον Νοέμβριο του 1954 διηύθυνε για τελευταία φορά τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Τσεχίας, που είχε χάσει την παλιά της αίγλη, αλλά παρέμεινε και παραμένει ένα μουσικό σύνολο υψηλού επιπέδου. Το 1957 ο Τάλιχ ανακηρύχθηκε Εθνικός Καλλιτέχνης, η μεγαλύτερη τιμητική διάκριση για έναν καλλιτέχνη στην κομμουνιστική Τσεχοσλοβακία.

Ο Βάτσλαφ Τάλιχ πέθανε στις 16 Μαρτίου 1961, σε ηλικία 78 ετών, στο Μπερούν της Τσεχοσλοβακίας, όπου είχε αποτραβηχτεί τα τελευταία χρόνια, λόγω προβλημάτων υγείας.

Ο Βάτσλαφ Τάλιχ διακρίθηκε κυρίως για τις ερμηνείες του σε έργα Τσέχων συνθετών, όπως των Αντονίν Ντβόρζακ, Μπέντριχ Σμέτανα και Γιόζεφ Σουκ, ενώ ανέδειξε το οπερατικό έργο του Λέος Γιάνατσεκ. Από τους επιφανείς μαθητές του στη διεύθυνση ορχήστρας συγκαταλέγονται οι συμπατριώτες του Κάρελ Άντσερλ (1908-1973) και Μίλαν Μούντσλιγκερ (1923-1986), ο Καναδός Ιβάν Ρομανόφ (1914-1997) και ο Αυστραλός σερ Τσαρλς Μάκερας (1925-2010).

Ένας αστεροειδής που ανακαλύφθηκε το 1999 φέρει το όνομά του, Τάλιχ (11201 Talich).

Πηγή: sansimera.gr


Video 1



Antonín Dvořák (1841-1904)

♪ Slavonic Dance No.15 in C major, Op.72 No.7 (1886-1887)

Czech Philharmonic Orchestra

Διευθύνει ο Václav Talich

1955

(240p)


Video 2




Bedřich Smetana (1824-1884)

♪ Vltava (from "Má Vlast") (1874-1879)

Czech Philharmonic Orchestra

Διευθύνει ο Václav Talich

1941

(HD 1080p – Audio video)

No comments:

Post a Comment