Lukas Geniušas

Lukas Geniušas
Lukas Geniušas (b. 1990), pianist – Second Prize (XV International Tchaikovsky Competition, 2015)

Thursday, June 25, 2015

Alexander Scriabin: Prometheus (The Poem of Fire) – Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Love Derwinger, Leif Segerstam (Audio video)

Γρηγόρης Σεμιτέκολο (1935-2014), Λάδι σε καμβά, 1970-1979















Γεννημένος το 1872 στη Μόσχα από αριστοκρατική οικογένεια, ο Αλεξάντερ Σκριάμπιν σπούδασε στο Ωδείο με τους Anton Arensky και Sergei Taneyev και το 1894 έκανε το ντεμπούτο του ως πιανίστας στην Αγία Πετρούπολη, παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα με δικές του συνθέσεις, επηρεασμένες από το ύφος της ρομαντικής σχολής.

Μετά την πρώτη αυτή εμφάνισή του, που προκάλεσε αίσθηση στους μουσικούς κύκλους, έδωσε ορισμένα ρεσιτάλ σε ρωσικές πόλεις, ενώ έπαιξε και δύο φορές για τον Λέοντα Τολστόι, προσκεκλημένος στην κατοικία του, στη «Γιάσναγια Πολιάνα», 200 χιλιόμετρα έξω από τη Μόσχα. Ακούγοντάς τον να παίζει ένα πρελούδιο, ο Τολστόι είπε με θαυμασμό στον γραμματέα του: «Από αυτό το απλό κομμάτι καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για σπουδαίο καλλιτέχνη».

Μεταξύ του 1897 και του 1909 ο Σκριάμπιν έκανε δύο γάμους, ταξίδεψε και έπαιξε στην Ελβετία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στο Βέλγιο και στις ΗΠΑ, έζησε δύο χρόνια στο Παρίσι και στις Βρυξέλλες και το 1909 επέστρεψε οριστικά στη Μόσχα για να αφοσιωθεί στη σύνθεση μεγαλόπνοων έργων με φιλοσοφικό υπόβαθρο, τα οποία είχαν αρχίσει να τον απασχολούν ήδη από το 1903, όταν διαφοροποίησε την αρμονική του γλώσσα, χωρίς ακόμη να έχει απομακρυνθεί εντελώς από την παραδοσιακή τονικότητα.

Το 1910, πέντε χρόνια πριν από τον πρόωρο θάνατό του, ο Σκριάμπιν συνέθεσε το αριστούργημα της τελευταίας του περιόδου, τη Συμφωνία «Προμηθέας (Το Ποίημα της Φωτιάς)» για πιάνο, μεγάλη ορχήστρα και χορωδία, αφορμώμενος από τον Τιτάνα της ελληνικής μυθολογίας που έκλεψε από τους Θεούς τη φωτιά για να την αποδώσει στους ανθρώπους, και από την αντιστοιχία του με τον Λούσιφερ της εβραϊκής Βίβλου.

Alexander Scriabin (1872-1915)
Οπαδός της θεοσοφίας και των φιλοσοφικών θεωριών της Έλενα Μπλαβάτσκι, φίλος των Ρώσων συμβολιστών ποιητών Vyacheslav Ivanov και Konstantin Balmont, και θαυμαστής του μεταφυσικού εικαστικού σύμπαντος του Γάλλου ζωγράφου Οντιλόν Ρεντόν, ο Σκριάμπιν εξέφρασε στον «Προμηθέα» την επιτομή των πνευματικών και μουσικών του αναζητήσεων, υλοποιώντας ένα καλλιτεχνικό όραμα ανάλογο με εκείνο που είχε υλοποιήσει τo 1882 ο Ρίχαρντ Βάγκνερ στον «Πάρσιφαλ». Στη σύνθεση του έργου χρησιμοποίησε ένα νέο είδος αρμονίας, βασισμένο στην προσφιλή του συγχορδία Ντο - Φα δίεση - Σι ύφεση - Μι - Λα - Ρε (γνωστή αργότερα ως προμηθεϊκή ή μυστικιστική συγχορδία), προτείνοντας για κάθε νότα μια αντιστοιχία χρώματος: κόκκινο για το Ντο, πορτοκαλί για το Σολ, κίτρινο για το Ρε, πράσινο για το Λα, μπλε για το Μι και το Σι, γαλάζιο για το Φα δίεση, βιολετί για το Ρε ύφεση, πορφυρό για το Λα ύφεση, ασημί για το Μι ύφεση και το Σι ύφεση, και σκούρο κόκκινο για το Φα. Σύμφωνα με τη σύλληψη του Σκριάμπιν, καθώς η Συμφωνία θα εκτελείτο στο σκοτάδι, ένα ειδικά κατασκευασμένο κλαβιέ (chromola) θα φώτιζε την ορχήστρα εκπέμποντας τα συγκεκριμένα χρώματα στις μουσικές φράσεις που συμβόλιζαν τα μηνύματα του έργου, ώστε μέσα από έναν εμπνευσμένο συνδυασμό μουσικής, φωτός και κίνησης να προκαλούνται συγκεκριμένα συναισθήματα και αντιδράσεις στο κοινό.

Η Συμφωνία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Μόσχα στις 2 Μαρτίου 1911, με σολίστ στο πιάνο τον Σκριάμπιν και μαέστρο τον Sergey Koussevitzky, προκαλώντας αίσθηση στο ακροατήριο. Ο συνθέτης και μουσικολόγος Leonid Sabaneyev, ο οποίος το 1916 εξέδωσε την πρώτη σοβαρή μελέτη πάνω στη μουσική του Σκριάμπιν, είχε γράψει τις προγραμματικές σημειώσεις της πρεμιέρας, μεταφέροντας το 1912 τις εντυπώσεις του από αυτήν σε ένα άρθρο του στο «Αλμανάκ του Γαλάζιου Καβαλάρη» ως εξής: «Όσοι παραβρέθηκαν στην παρουσίαση του "Προμηθέα" με τα εντυπωσιακά χρωματικά εφέ που συνόδευαν την εκτέλεση, διαπίστωσαν ότι κάθε μουσική ιδέα υπογραμμιζόταν απόλυτα και αποτελεσματικά από τον κατάλληλο φωτισμό, ενώ η δύναμη του συμφωνικού αυτού οράματος του Μυστηρίου είχε πολλαπλασιαστεί και ενταθεί στον υπέρτατο βαθμό, οδηγώντας τους ακροατές στην πολυπόθητη έκσταση που επεδίωκε ο συνθέτης».

Ο συνδυασμός μουσικής, φωτός και κίνησης που εφάρμοσε στον «Προμηθέα» ο Σκριάμπιν, κερδίζοντας τον τίτλο του πρώτου multimedia artist στην ιστορία της μουσικής, επηρέασε εν μέρει τον ζωγράφο Βασίλι Καντίνσκι στην ολοκλήρωση του πειραματικού σκηνικού του θεάματος «Κίτρινος ήχος», ενώ οι πρωτοποριακές ιδέες του εκτιμήθηκαν από πολλούς σύγχρονους και μεταγενέστερους ομότεχνούς του, όπως οι Νικολάι Ρίμσκι-Κόρσακοφ, Ιγκόρ Στραβίνσκι, Άρνολντ Σένμπεργκ, Ολιβιέ Μεσιάν, Arthur-Vincent Lourié και άλλοι.

Τη Συμφωνία «Προμηθέας (Το Ποίημα της Φωτιάς)», έργο 60, του Αλεξάντερ Σκριάμπιν, ερμηνεύει ο Σουηδός πιανίστας Love Derwinger. Τη Φιλαρμονική Χορωδία και τη Βασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα της Στοκχόλμης διευθύνει ο διάσημος Φινλανδός αρχιμουσικός Leif Segerstam.

Το βίντεο αφαιρέθηκε για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων – The video was removed for copyright reasons

Αλεξάντερ Σκριάμπιν, 100 χρόνια από το θάνατό του
Alexander Scriabin, 100 years after his death

Alexander Scriabin (1872-1915)

♪ Prometheus (The Poem of Fire), Op.60 (1909-1910)

Love Derwinger, piano

Stockholm Philharmonic Choir
Royal Stockholm Philharmonic Orchestra

Μουσική διεύθυνση (Conductor): Leif Segerstam

Recorded at the Stockholm Concert Hall (Konserthuset), Sweden, in June 1991 (Ιούνιος 1991)

BIS Records

Painting: Grigoris Semitekolo (1935-2014), Oil on canvas, 1970-1979

(HD 1080p – Audio video)

Πηγή για την εισαγωγή: Κάτια Καλλιτσουνάκη (Παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών)


Grigoris Semitekolo (1935-2014)
Ο Γρηγόρης Σεμιτέκολο γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Μαθήτευσε πρώτα στο εργαστήρι του Πάνου Σαραφιανού και στη συνέχεια σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη. Συνέχισε τις σπουδές του στο Μόναχο, όπου το 1962 παρουσίασε για πρώτη φορά τη δουλειά του στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου.

Η γνωριμία του με τον Γιάννη Χρήστου είχε ως αποτέλεσμα τη συμμετοχή του ως περφόρμερ στα έργα του σπουδαίου Έλληνα συνθέτη «Επίκυκλος» και «Αναπαράσταση ΙΙΙ – Ο Πιανίστας», που παρουσιάστηκαν το 1969 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση της Αθήνας και σε άλλες ελληνικές πόλεις, καθώς και σε πόλεις της Ευρώπης και της Αμερικής.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 άρχισε να οργανώνει χάπενινγκ με ζωντανή μουσική (το 1972 με τον συνθέτη Χρήστο Σφέτσα), ενώ από το 1974 εμφανίζονται στο έργο του τα χαρακτηριστικά ανθρώπινα ομοιώματα, οι λευκές άφυλες και ανέκφραστες «κούκλες», που έκτοτε συμμετέχουν σε πολλές δράσεις του, συχνά με σατιρικό περιεχόμενο και τελετουργικό ύφος.

Στη ζωγραφική του αναπτύσσει μία προσωπική γλώσσα, με εικόνες συμβολικών αντικειμένων ή αφαιρετικών μοτίβων, σε συνθέσεις ονειρικές, με υποβλητικά χρώματα και σκληρό φωτισμό, που δημιουργούν ένα σουρεαλιστικό κλίμα.

Το 1985 παρουσίασε την περφόρμανς «Κοσμικό Ανατομείο», η οποία επαναλήφθηκε στο 5ο φεστιβάλ του Μοντιβιλιέ (1990) και στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (1992), ενώ το 1993 κινηματογραφήθηκε από τον Βασίλη Βαφέα κι έγινε ταινία.

Ήταν ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών (ΚΕΤ). Ασχολήθηκε, επίσης, με τη σκηνογραφία, επιμελήθηκε μουσικοθεατρικές παραστάσεις και συνεργάστηκε με άλλους εικαστικούς καλλιτέχνες για την ηχητική επένδυση των έργων τους.

Το εικαστικό του έργο έχει παρουσιαστεί σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές αλλά και δημόσιες συλλογές, όπως η Εθνική Πινακοθήκη, η Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ρεθύμνου «Λευτέρης Κανακάκης», στο Μουσείο Βορρέ και αλλού.

Ο Γρηγόρης Σεμιτέκολο πέθανε στις 23 Δεκεμβρίου 2014, σε ηλικία 79 ετών. Σύζυγός του ήταν η γνωστή πιανίστρια Νέλλη Σεμιτέκολο.

Πηγή: sansimera.gr


Leif Segerstam


















Δείτε επίσης – See also

Alexander Scriabin: Symphony No.1 in E major – Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Leif Segerstam (Audio video)

No comments:

Post a Comment